Thursday, June 09, 2005

NEWS LETTER OF BAM 25

بنی آدم اعضای یکدیگرند
شماره 25، چهارشنبه 18 خرداد ماه 1384

در این شماره می خوانید
صدای قربانیان
بنای شهری سالم
برگزاری کارگاههای آموزشی


سرمقاله

تاریخ اجتماعی بم و سالگردهای آن
به مناسبت 22 خرداد سالروز تدوین منشور توسعه و بازسازی بم
از این پس بم برای همیشه سالگردهای ویژه خود را خواهد داشت ، که هر کدام به نوعی نشانه هم سرنوشتی مردمان بم با بسیاری از مردمان سایر مناطق ایران و جهان خواهد بود.مهمترین آن 5 دی ماه است که به یاد همگان خواهد آورد : « چرا و چگونه یک حادثه طبیعی تبدیل به یک فاجعه اجتماعی عظیم می شود و هزاران قربانی بر جا می گذارد
ساکنان یک محدوده جغرافیایی در قالب گروههای اجتماعی ، اجتماعات محلی و محله ای در جستجوی سالگردهای خاص خود هستند . به این دلیل ساده که حداقل سالی یک بار به نسل آینده یادآوری کنند که چگونه چنین مشکلی پدید آمد و در مقابل آن چه پاسخ هایی مطرح شد و به اتفاق بکوشند پاسخ های داده شده راههای رفته را مرور کنند به این امید که گذشته و درس های آن ، راهنمای راه آیندگان باشد. در اینجا به مناسبت نزدیکی به 22 خرداد ماه ، سالگرد تدوین منشور توسعه و بازسازی بم که حاصل خرد جمعی و هم اندیشی تعدادی از اعضاء محترم شورای اسلامی شهر بم ، شهروندان بمی ، کارشناسان و برخی سازمان های غیردولتی است ، چهار اصل از اصول دهگانه آن از منظر جامعه شناسی انتقادی مرور می شود و بررسی باقی آن به خرد شهروندان علاقمند و مسئول واگذار می گردد ، به این امید که شهروندان ساکن بم ، نسبت به جایگاهی که در تحقق اصول این منشور دارند و سهمی که با حضور مسئولانه و سازمان یافته خود می توانند در تحقق آن بر عهده بگیرند تصمیم گیری کنند و نسل آینده نیز معیاری برای قضاوت درباره فعالیت های نسل فعلی در اختیار داشته باشد
یک-تشکیل مرکز اطلاعات مربوط به طرح ها و برنامه های توسعه شهر و نهادهای فعال آن
از ابتدای زلزله همواره مجامع گوناگون داخلی و بین المللی بر ضرورت وجود یک مرکز اطلاعات تأکید کرده اند ، چنین مرکز اطلاعاتی ، جزییات کامل طرحها و پروژه های در دست اجرا در مناطق آسیب دیده از زلزله را که توسط هر سازمانی اجرا می شود در اختیار خواهد داشت و آنها را روزآمد نگه می دارد. فقدان اطلاعات باعث شده است که بسیاری از دستگاههای اداری برنامه هایی خارج از وظایف خود را در بم پیش ببرند. بدون این مرکز هرگونه برنامه ریزی میان مدت و بلند مدت مشکل و از کارایی ناچیزی برخوردار خواهد بود
دو- فعال سازی دفتر مشارکت مردمی شورای شهر
در همه شهرهای جهان ، مشارکت شهروندان توسط شوراهای شهر درخواست می شود. اما در نقاط محدودی این درخواست شکلی نهادمند و سامان یافته دارد و از آن مهمتر تفسیری است که از مفهوم مشارکت شهروندان عرضه می شود. تفسیر امروزین مشارکت شهروندان به معنی : حضور فعال شهروندان داوطلب در فرایندهای برنامه ریزی ، مدیریت ، اجرا ، ارزشیابی و تقسیم منابع است. هر چند که چنین تفسیری از مشارکت در کشور ما کمتر شناخته شده است و تاکنون رسماً عملی نشده است در فقدان چنین مشارکتی ، در طی 17 ماه گذشته بر همه شهروندان هزینه هایی تحمیل شده است هزینه هایی به تعداد ساعات پشت درهای بسته ماندن ، درخواست های بی پاسخ و ... که احساس شده است
سه- ضرورت تهیه و تدوین اسناد توسعه شهر بم در عرصه های اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی ، زیست محیطی وووو
ضرورت تدوین چنین اسنادی بر پایه مطالعات دقیق کارشناسی و با حضور تمام سازمان های غیر دولتی علاقمند و متخصص در هر یک از این عرصه ها ، از این لحاظ مهم است که بدون تصویر وضعیت گذشته، شناخت وضعیت موجود و ترسیم روندهای آتی، هر نوع برنامه ریزی و هزینه کردن کم فایده خواهد بود. کارشناسان می دانند بم بر خلاف بسیاری از شهرهای ایران یک خوابگاه ساده نیست، شهری است، تولیدی، کشاورزی ، خدماتی و توریستی. این در حالی است که تاکنون درک ستاد راهبری مرکز نشین از بازسازی بم ، عمدتا محدود به فرایند ساخت واحد مسکونی و آن هم از بالا و با حضور کمرنگ شهروندان بوده است. این اولویت در یک سال گذشته منجر به کم توجهی به زیر ساخت ها از جمله جاده بم – کرمان ، اقتصاد مبتنی بر تولید خرما و صادرات آن ، ظرفیت های گردشگری ، اشتغال شهروندان ساکن بخصوص جوانان دختر و پسر و ... شده است که ادامه آن فاجعه بار خواهد بود
چهار- ضرورت نهادمند ساختن حضور شهروندان در قالب اجتماعات محله ای و محلی
از همان ابتدا، اهمیت این موضوع بعنوان یک دستاورد جهانی به مسئولین استان و شورای اسلامی شهر بم معرفی شد و مورد تصویب آنها قرار گرفت اما هرگز اراده ای جدی برای اجرایی شدن آن در میان مسئولین بوجود نیامد. پیامد این بی توجهی را شهروندان از ابتدای فاجعه ، با مواردی در ریخت و پاش و سوءاستفاده در توزیع کالاهای امدادی و عدم کنترل بر چنین وضعیتی را احساس کردند. در مرحله اسکان موقت ، شهروندان علی رغم عدم علاقه به سکونت در اردوگاههای خارج شهر نتوانستند روند ساخت آنها را متوقف کنند و در حال حاضر نیز که مغایرت های نقشه طرح جامع ابلاغ شده به شهرداری با وضعیت واقعی محله ها ، معابر ، واحدهای مسکونی و فضاهای عمومی مورد نیاز شهروندان هر روز آشکارتر می شود و خود را بعنوان یک مسئله اجتماعی در تجمعات شهروندان باز می تاباند. شهرداری به علت عدم صراحت مواد قانونی نمی تواند با کمک به برپایی اجتماعات محله ای و درخواست از نمایندگان منتخب شهروندان در تشکل ها به حل مشکلات پدید آمده اقدام نماید
پس از مرور چهار اصل در پایان ذکر چند نکته ضروری است
دستاوردهای تاکنونی شورای اسلامی شهر بم و بویژه پیگیری های موثر رئیس شورا قابل احترام و ستودنی است از آن جمله : به حاشیه راندن دیدگاهی که می خواست از شهر بم دهی بزرگ بسازد ، افزایش میزان وام و کمکهای بلاعوض ، بستر سازی برای احداث اماکن فرهنگی ، ثبت بم به عنوان میراث جهانی وووو
اما ناکافی است ، به یاد آوریم بخش بزرگی از جوانان بم (دختر و پسر) در جستجوی کار روزگار می گذرانند، گروهی از خانواده ها برای تحصیل فرزندان و دسترسی به حداقل امکانات دومکانی زندگی می کنند و به فکر مهاجرت دائم اند. برخی از صاحبان سرمایه ، تجارت و حرفه مرکز کسب و. کار خود را از بم انتقال داده اند. هنوز آینده زندگی اجتماعی در ابعاد گوناگون آن در شهر بم در پرده ای از ابهام قرار دارد. مطمئناً دلارهای نفتی بیشتری به اسم بم هزینه خواهد شد اما سؤال این است در پنج سال آینده بم چگونه شهری خواهد بود ؟ در دهه آینده چطور؟
کلید پاسخ به این پرسش ها در عمل روزانه شهروندان و کوشش در تحقق اصول دهگانه این منشور که حاصل خرد جمعی تعدادی از شهروندان ، مسئولین شورای شهر و کارشناسانی است که چند ماه پس از فاجعه ضرورت آن را احساس و نشست مذکور را برپا کردند، نهفته است
یک سال از تدوین آن می گذرد ، در طول این یک سال بسیاری از پروژه ها بر خلاف اهداف این منشور طراحی و اجرا شده است و هزینه های آن به حساب بازسازی مناطق آسیب دیده از زلزله منظور شده است ، این امر می تواند سال آینده نیز ادامه یابد ، بنابراین هنوز دیر نشده است این امر نیازمند خرد جمعی و هم اندیشی همه شهروندان و علاقه مندان به بمی که شایسته ما است. برای این مهم اصول منشور مذکور را نقد و بررسی کنیم و آن را با برنامه های موجود در هر جایگاهی که هستیم محک بزنیم.
خبرنامه شهروندان و مشارکت آمادگی دارد نتایج این هم اندیشی ها را به چاپ برساند و برای آن در قالب اجتماعات محلی و محله ای جلسات گفت و شنود جمعی برگزار نماید


برگزاري كارگاههاي آموزشي مداخلات
رواني – اجتماعي

توسط سازمان بهداشت جهانی

مقدمه
زلزله 5 ديماه 1382 بدليل شدت و گستردگي آسيب و خسارات جبران ناپذيري بر سلامت روان بازماندگان برجاي گذاشت ، عليرغم فعاليت زياد و جدي كه در طي يكسال گذشته توسط استاد مداخلات رواني – اجتماعي وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي ارائه گرديد ، اما بنظر ميرسد كه اين خدمات بايستي براساس اصل پيشگيري و توانمندسازي و كاهش واكنش هاي برجاي مانده تداوم يابد . بطوريكه در طي يكسال گذشته توسط ستاد فوق بيش از 83 هزار نفر از بازماندگان خدمات اوليه مداخلات رواني اجتماعي را دريافت كرده و بيش از 44 هزار نفر خدمات تخصصي را در جلسات (حداقل 5 جلسه) گروهي دريافت نموده اند اما هنوز جا براي ارائه خدمات رواني – اجتماعي وجود دارد و امروزه اين نياز بيش از هر زمان احساس مي گردد . به منظور ارائه خدمات درقالب مراقبت هاي بهداشتي اوليه طرح برگزاري كارگاههاي آموزشي بعنوان بخشي از فعاليت سلامت روان با حمايت مالي سازمان جهاني بهداشت پيشنهاد گرديد حوزه معاونت امور بهداشتي با همكاري اداره سلامت روان و انستيتو روانپزشكي تهران كارگاههايي براي پزشكان ، بهورزان و رابطان بهداشتي (11كارگاه ) طراحي و اجرا نمودند كه خلاصه و جزئيات آن به شرح زير مي باشد

هدف از برگزاري اين كارگاه آموزشي توانمند كردن پزشكان در تشخيص گذاري و شروع درمانهاي ساده روانپزشكي به بيماران شناسايي شده و ارجاع شده از سيستم بهداشتي به آنان يا بيماران مراجعه كننده به مراكز بهداشتي درماني و كلينيكهاي خصوصي آنان بود. به منظور رسيدن به اهداف فوق كارگاه دو روزه طراحي و ارائه گرديد كه جزئيات آن به شرح زير است
تعداد 23 نفر از پزشكان عمومي شاغل در سيستم بهداشت درمان شهرستان بم در كارگاه شركت نمودند. همچنین تعداد 10 نفر از پزشكان شاغل در ساير مناطق استان در كارگاه نيز شركت نمودند
كارگاه در سالن بازآموزي معاونت آموزشي دانشگاه علوم پزشكي كرمان واقع در شهر كرمان برگزار گرديد. مدرسين اين كارگاه 4 نفر روانپزشك و يك روانشناس باليني بود كه مطالب پيش بيني شده را ارائه نمودند
به منظور رسيدن به اهداف تعيين شده موضوعات زير در كارگاه ارائه گرديد.
الف) ارائه و معرفي طرح كشوري بهداشت روان، اهميت بهداشت روان بر اساس آمار و ارقام شيوع و بروز بار بيماريها ارائه گرديد
ب) پی تی اس دی و شيوع هاي تشخيص آن، درمانهاي دارويي و غيرداوريي در كنترل اين اختلال
ج) اختلالات اضطرابي وسايكوسوماتيك و شيوه هاي تشخيص و درمانهاي اوليه آنان بر اساس داروهاي موجود درسيستم شبكه
د) اختلالات سايكوتيك، شيوه هاي تشخيصي و درمانهاي آن
هـ) اختلالات رفتاري كودكان و عقب ماندگي ذهني و شيوه هاي تشخيصي و ارائه خدمات توان بخشي براي آنان
این کارگاه در طی دو روز و به مدت 12 ساعت برگزار گردید
كارگاههاي آموزشي بهورزان با هدف آموزش برنامه هاي ادغام خدمات سلامت روان در نظام مراقبتهاي بهداشتي اوليه پی اچ سی و همچنين توانمندسازي آنان در ارائه خدمات و حمايتهاي رواني- اجتماعي به آسيب ديدگان زلزله شهرستان بم برگزار گردید. در اين كارگاهها مباحث با جزئيات، مورد بحث و بررسي و آموزش قرار گرفت
تعداد155 نفر از بهورزان خانه هاي بهداشت مناطق پنجگانه فهرج، محمد آباد دهگاوي، رستم آباد، محمد آباد ريگان و مناطق حومه شهر بم حضور داشتند
به منظور كاهش عوارض و خستگي ناشي از جابجايي و اياب و ذهاب شركت كنندگان و افزايش ميزان بهره وري بهورزان در شش منطقه نزديك به محل سكونت يا محل كار آنها كارگاهها برگزار گرديد كه اين محل ها عبارت بود از
یک- محمد آباد دهگاوي دو- محمد آباد ريگان سه- فهرج
چهار- رستم آباد پنج و شش – دو منطقه در شهر بم

با توجه به اينكه آموزش اوليه و نحوه آشنايي ساير رده هاي مختلف مثل كاردانها با نحوه تدريس مد نظر بود 6 نفر از روانشناسان باليني و روانپزشكاني كه با سيستم پی اچ سی و همچنين سابقه فعاليت در اين سيستم و حمايت هاي رواني- اجتماعي زلزله بم يا موارد مشابه داشتند در اين كارگاهها مورد استفاده قرار گرفتند كه از اين تعداد 4 نفر روانشناس باليني و 2 نفر روانپزشك بودند
اين كارگاهها به مدت 3 روز از ساعت 5/8 لغايت 5/14 (6 ساعت در روز) بصورت كارگروهي در گروههاي 20 الي 30 نفر در شش منطقه فوق برگزار گرديد كه مجموعاً 2790 نفر ساعت آموزش بوده است
موضوعاتی که در این کارگاهها مورد بحث و آموزش قرار گرفته اند عبارتند از
الف) ‌مفهوم بهداشت روان: كه شامل تعاريف بهداشت روان، انواع پيشگيري در بهداشت روان
ب) بيماري رواني: علائم عمومي بيماري رواني و ويژگيهاي عمومي بيماريهاي رواني و همچنين برداشت ها و نگرشهاي جامعه نسبت به بيماريهاي رواني و عوامل موثر در پيدايش بيماريهاي رواني
ج) بيماريهاي ساده رواني: شامل علائم اين بيماريها، كارهايي كه بايستي در رابطه با بيماريابي،‌ارجاع،‌ پيگيري انجام داد.
شيوه ها و محتواي آموزش عمومي در اين زمينه
د) بيماريهاي شديد رواني شامل: علائم و نشانه ها،‌ ويژگيهاي كلي، شيوه ارجاع،‌ پيگيري و درمان و آموزش خانواده
هـ) صرع: علائم و نشانه ها،‌ تفاوت تشنج نمايشي با صرع، شيوه بيماريابي، ارجاع،‌ پيگيري و محتواي آموزش به خانواده ها و عوامل موثر در پيدايش اين بيماري
ز) عقب ماندگي ذهني شامل: علت و عوامل پيدايش عقب ماندگي ذهني ،‌شيوه هاي تشخيص عقب ماندگي ذهني ، آموزشهاي لازم به خانواده و بيمار و شيوه هاي پيشگيري از اين بيماري
ك) اختلالات رفتاري كودكان با تاكيد بر سه اختلال شب ادراري، ناخن جويدن و انگشت مكيدن، پرحركتي و بيش فعالي در كودكان
م) شيوه هاي كلي بيماريابي، ارجاع و همچنين كنترل عوارض دارويي و افكار خودكشي

كارگاههاي آموزشي رابطان بهداشتي با هدف توانمندسازي رابطان و داوطلبان بهداشتي در ارائه خدمات سلامت روان و ارتقاء سطح سلامت جامعه شهري و همچنين ارائه خدمات اوليه سلامت روان و حمايتهاي رواني- اجتماعي به آسيب ديدگان زلزله شهرستان بم بوده است به منظور رسيدن به اين هدف كلي تعداد دویست و چهل بهورز انتخاب و در پنج نقطه از نقاط شهر بم (پايگاههاي سلامت) اين كلاسها برگزار گرديد
از مجموع كل رابطان فراخوانده شده تعداد 211 نفر از آنان به مدت دو روز (24 ساعت) در كارگاهها شركت نمودند. لازم به ذكر است اين گروه از گيرندگان آموزش دارای انگيزه بسيار بالا و فعال در كارگاه بودند
برگزاري كارگاههاي آموزشي در5 نقطه از نقاط شهر بم كه نزديكترين نقطه به محل سكونت رابطان و از مناطق آسيب پذيرتر و آسيب ديده تر شهر بودند انتخاب و كارگاه آموزشي در آنجا برگزار گرديد
در اين كارگاهها از پنج نفر از روانپزشكان و روانشناسان باليني (دو نفر روانپزشك و 3 نفر روانشناس باليني) كه با سيستم ادغام خدمات بهداشت روان در سيستم سلامت شهر آشنايي داشتند و همچنين سابقه فعاليت و آموزش در مناطق مختلف آسيب ديده از بلاياي طبیعی داشتند استفاده گرديد
اين كارگاهها به مدت 2 روز و روزانه به مدت 6 ساعت برگزار گرديد كه در مجموع 2532 نفر ساعت آموزش ارائه گرديد.
نتایج حاصل از کارگاهها نشان می دهد که
موضوعات مورد بحث در كارگاهها جالب و جديد براي شركت كنندگان بود و احساس مي كردند كه توانايي مناسبي براي برخورد اوليه با اين مشكلات را پيدا كرده اند
بسياري از اصول بالاخص اصول و قواعد كلي برخورد با اين دسته از مشكلات برای شركت كنندگان تازگي داشت و اظهار مي كردند كه بسياري از اين اصول را نمي دانستند
اغلب شركت كنندگان طول مدت كارگاهها را كم ارزيابي مي كردند و اطهار مي كردند كه بهتر است زمان افزايش يابد و خواستار تكرار اين كارگاهها بودند
برخي مفاهيم و اصول مانند عادي سازي و مداخلات رواني – اجتماعي در كاهش سوگ جالب توجه و براي شركت كنندگان تازگي داشت
از موانع عمده برگزاري اين كارگاهها اين بود كه زمان آزاد بدليل وجود كارگاههاي متعدد براي گروه هدف وجود نداشت و اين موجب گرديد تا كارگاهها با تاخير برگزار گردد
و در نهایت پيشنهاد شد که
تعداد شركت كنندگان در هر كارگاه بيش از 30 نفر نباشد
كارگاههای پيشرفته بعد از بكارگيري اصول يادگرفته شده در كارگاههاي اخير برگزار گردد
اين كارگاهها برای ساير گروهها ( كاردانها و كارشناسان ) نيز برگزار گردد

بیانیه نشست 22 خرداد 83
در تاریخ 22 خرداد ماه 1383 به منظور تقویت مشارکت شورای شهر ، صاحب نظران و شهروندان در فرایند تصمیم گیری و برنامه ریزی توسعه و بازسازی شهر بم جلسه ای به دعوت شورای اسلامی شهر بم تشکیل گردید. در این جلسه اعلام شد نتایج اقدامات کنونی انجام شده توسط دستگاههای مختلف حاکی از آن است که اقدامات فوق ، کمتر در چارچوب تعامل مناسب بین دستگاههای اجرایی و نهادهای مردمی صورت گرفته و عمدتاً ابعادی یک جانبه داشته است. از پیامدهای نامطلوب تداوم این روند ، اتلاف سرمایه گذاری ها و کاهش اعتماد مردمی می باشد. از این رو تجدید نظر در ساختار تصمیم گیری در برنامه های بازسازی و توسعه بم و نظارت و کنترل اقدامات طرحهای در دست اجرا ، از نیازهای مبرم شهر می باشد. در این راستا پیشنهاد می گردد ، توصیه های زیر در جهت رفع نقیصه های فوق و کارآمد کردن فرایند نهاد سازی ، بازسازی و توسعه شهر پس از تصویب شورای محترم شهر در دستور کار قرار گیرد

یک- تشکیل مرکز اطلاعات مربوط به طرح ها و برنامه های توسعه شهر و نهادهای فعال آن

دو- فعال سازی دفتر مشارکت های مردمی شورای اسلامی شهر بم
سه- ضرورت تهیه و تدوین اسناد توسعه ای شهر از جمله سند توسعه اقتصادی – اجتماعی – فرهنگی ، سند محیط زیست ، سند تاریخی و ... با توجه به مسایل حیاتی و اساسی شهر ( مانند فرهنگ بومی و ... ) و به عنوان پیش نیاز اصلی تهیه طرح های فیزیکی و کالبدی و تسریع در فعالیت های اجرایی از جمله تهیه نقشه های مورد نیاز هوایی ، زمینی و تأمین اعتبار پروژه ها.
چهار- ضرورت نهادمند ساختن فرایند مشارکت شهروندان بم در عرصه برنامه ریزی و ارزیابی طرح های مرتبط با بازسازی و توسعه شهر از طریق دفتر هماهنگی اجتماعات محلی
پنج- هماهنگ کردن و جلوگیری از مغایرت طرح های توسعه و بازسازی شهر با موازین بین المللی برای تثبیت شهر بم در فهرست میراث جهانی
شش- تشکیل نهاد مشورتی – تخصصی دایمی و موظف شورای شهر با شرکت متخصصان مرتبط با فعالیت های فوق
هفت- پیش بینی مکانیزم های کنترل و نظارت بر توسعه و ساخت و ساز شهر به استناد اسناد مدیریتی و اجرایی و ارزیابی برنامه اسکان موقت
هشت- تسهیل و آماده سازی بسترهای لازم برای مشارکت و استفاده از کمک های جهانی بویژه برای بازسازی بم
نه- انعطاف پذیری طرح جامع شهر و امکان بازنگری آن در دوره های زمانی کوتاه مدت
ده- بررسی امکانات و راهکارهای تحقق پذیری طرح ها و برنامه های بازسازی و توسعه شهر و مدیریت آن
این بیانیه عیناً در خبرنامه شماره 12 ، انجمن جامعه شناسی ایران ( ویژه نامه زلزله بم ) در تیر ماه سال هزارو سیصد و هشتاد و سه به چاپ رسیده است.
امضاءکنندگان بیانیه عبارتند از
الف: شورای اسلامی شهر بم : دکتر عباس اسماعیلی ، آقایان مشکی و دریجانی
ب : شهرداری بم : مهندس علی باقری زاده ، مهندس علی رضا ریاضی
پ : مشاور طرح جامع شهر بم : دکتر بهزاد فر
ت : صاحبنظران : دکتر عکاشه ( متخصص زلزله ) ، دکتر گیتی اعتماد ( شهر ساز) ، دکتر سپیده شفایی ( شهرساز) ، مهندس افشین اخلاص پور (معمار) ، خانم اعظم خاتم ( دبیر گروه شهر انجمن جامعه شناسی ایران ) ، دکتر سیامک زندرضوی (جامعه شناس)
ث : تعدادی از شهروندان صاحب نظر : آقایان بهزاد بهزاد پور ، غلامعباس خراسانی نژاد ، غلامرضا سالار بهزادی ، علیرضا سالار بهزادی ، عباس عباس نژاد
ج : نمایندگان دو تشکل غیر دولتی فعال در بم : معصومه وطنی (انجمن حمایت از کودکان کار) ، رویا اخلاص پور انجمن دوستداران کودک کرمان
چ : نمایندگان دو واحد فعال سازمان ملل در بم : آقایان فیض زاده (دفتر یونیسف در بم) ، غروی (دفتر طرح عمران ملل متحد در بم

من در جستجوی کار هستم 4

آمارهای سال 1375 می گوید که تقریباً 7 درصد زنان بالاتر از 10 سال در شهر بم در زمره جمعیت فعال محسوب می شوند برای مردان این رقم به 60 درصد می رسد. همانطور که گفته شد ، جمعیت فعال به جمعیتی گفته می شود که بالقوه می توانند ارزش اقتصادی تولید کنند و این جمعیت می تواند هم بیکار و هم شاغل باشد. در همین دوره بیش از 50 درصد زنان به عنوان خانه دار طبقه بندی شده اند و در کل شهرستان فقط 754 زن در جستجوی کار بوده اند ، آیا واقعاً آمارها درست می گویند ؟ آیا تعداد اندکی از زنان می خواهند کار کنند و درآمد بدست آورند؟ آیا امکانات اجتماعی به نفع اشتغال زنان است یا عمدًًاًً آنها را از عرصه ًًًًًًکار اقتصادی حذف می کند؟ سازمان بهداشت جهانی که اخیرا آماری را در مورد خانوارهای آسیب دیده جمع کرده است نشان میدهد که در بیش از 430 خانوار حداقل یک زن در جستجوی کار بوده است
آمار نامه استان کرمان در سال 1381 نشان می دهد که تعداد دختران در کلیه مقاطع تحصیلی بالاتر یعنی راهنمایی ، دبیرستان و دانشگاه در مقایسه با پسران افزایش یافته است
اما هنوز اکثریت دختران در رشته های ادبی و یا خدماتی مانند طراحی دوخت و ... تحصیل می کنند و در مقاطع دانشگاهی در بسیاری از شهرها فقط رشته های علوم انسانی پذیرش دارند. در حالیکه بازار کار در زمینه خدمات اجتماعی توانایی ندارد. نگهداری از کودکان، سالمندان ، معلولین دارای ارزش اقتصادی تلقی نمی شوند. هر چند که در واقعیت بار هزینه های آن را خانوارها به دوش می کشند ، اما مراکز بهزیستی ، بهداشتی و آموزش به استخدام نیروی کار ( که اتفاقاً در این زمینه اغلب داوطلبان زن هستند ) نمی پردازند. بنابراین برای زنانی که در این عرصه توانایی دارند کاری وجود ندارد و اگر هم هست با درآمد بسیار اندک ، پس از زلزله با توجه به نیاز مبرم مناطق آسیب دیده به مراقبان اجتماعی برای کودکان ، سالمندان و معلولین به نظر می رسید که تا حدی وضعیت اشتغال زنان بهبود یابد اما در عمل چنین نشد ، بسیاری از سازمانهای غیر دولتی و بین المللی برای فعالیت این مراقبین اجتماعی ، دستمزدهای اندکی را پیشنهاد می کردند ( حداکثر دو دلار در روز ) یعنی ماهی 50 هزار تومان ، سطح زندگی و معیشت پایین زنان که بسیاری نیز خودسرپرست هستند. بسیار کاهش یافته است و این دستمزدها معیاری برای ثبیت شرایط بدتر است
بدیهی است که در این شرایط بخش خصوصی که با هدف کسب سود آمده است می خواهد با دستمزدهای بسیار کمتر دختران و زنان جوانی که با هزار امید و سختی درس خوانده اند در استخدام بگیرد
فاطمه می گوید : هر جا رفتم به علت اینکه رشته تحصیلی من مورد نیاز نبوده است نتوانسته ام کاری پیدا کنم و این در شرایطی است که پدر او مستمری بگیر کمیته است و با سختی بسیار او را برای تحصیل دانشگاهی فرستاده است و اکنون او با داشتن مدرک لیسانس بیکار می باشد

صدای قربانیان
صداهایی که باید شنیده شود

زهرا زنی تنهاست که از ناحیه پا و کمر قطع نخاع شده است او از اول شرح حال زندگی اش را برایم تعریف کرد که کمی آرام شود از اینکه چطور بچه هایش در زیر آوار جان دادند از اینکه شب قبل از زلزله چطور بودند از اینکه الان همه بچه هایش را ازدست داده است . زهرا می گوید که چند ماه قبل از زلزله پسر بزرگش را در اثر تصادف از دست داده بود او می گوید من از جلوتر طعم داغ را چشیده بودم ولی باز امیدی داشتم که هنوز تعدادی فرزند دارم که سالم هستند او سه دختر و یک پسر داشته که هر چهار تا را در زلزله از دست داده است. او قبل از زلزله زنی فعال بوده هر کاری را برای امرار معاش انجام می داد. چون همسرش درآمد زیادی نداشته است همراه با همسرش کار می کرده است.حالا از شرح حال زندگی بعد از زلزله می گوید چند ماهی در بیمارستان شیراز بوده است تا وضع بم درست شده و برگشته پس از بازگشت از طریق بهزیستی یک کانکس به او داده اند و بعد از طریق گروههای خارجی تحت حمایت قرار گرفته است که هر چند وقت یک بار پرستاران این گروه می آمدند و او را به بیمارستان می بردند تا برق بدهند پاهایش را و بعد به او یک تخت مخصوص و تشک بادی مخصوص و دو عدد ویلچر دادند او می گفت اوایل زلزله تحت حمایت خوبی بودم و خارجی ها خوب به بیمارها رسیدگی می کردند و در خانه پرستاری ندارم جز شوهرم و خودم م قادر به هیچ کاری نیستم چون توانش را ندارم مکان زندگی من خانه ای نیست که بزرگ باشد و بتوانم با چرخ هر جا که بخواهم سر بزنم و کاری انجام دهم او می گوید خودتان می بینی که یک کانکس تنگ هست و اگر بخواهم با این چرخ به هر جا بروم صدمه می بینم و یا با چرخ می افتم بنابراین ً اگر بخواهم غذا درست کنم باید یک کسی ظرفی چیزی بدستم بدهد و گرنه من به تنهایی نمی توانم الان دو سال است من نه لباس شستم نه غذا درست کردم لباس هایم را شوهرم می شوید غذا برایم درست می کند من را حمام می برد و گاهی اوقات هم دستشویی ، من اغلب روزها که شوهرم نیست از سوند استفاده می کنم که این کار برایم مشکل ساز شده است بعضی مواقع کلیه هایم درد شدیدی میگیرد. حدود 7 ماه در بیمارستان قطع نخاعی ها زندگی کردم باز آنجا هم اوایل خوب بود و رسیدگی می کردند چون به دست خارجی ها بود چند ماهی است که بدست بمی ها افتاده حدود 2 ماه است که ما را از آنجا بیرون کردند اول آشپزخانه را تعطیل کردند بعد هم اخطار کردند که اینجا را تخلیه کنید می خواهند به بچه های بی سرپرست بدهند ما هم از آنجا آمدیم حدود 50 روز است که مادرم فوت کرده است وقتی او زنده بود باز یک امیدی برایم بود کارهایم را انجام میداد. یک خواهر و یک برادر در بم دارم که بعضی وقتها مرا به خانه شان می برند. ولی در کل کارهای سخت را شوهرم برایم انجام می دهد و شوهرم هم بیچاره زندگی برایش سخت می گذرد چون کار بیرون را هم باید انجام بدهد تا درآمدی بیاورد. چند بار به او پیشنهاد ازدواج مجدد را دادم او اول زیر بار نمی رفت بعد اینقدر به گوش او دمیدم تا قبول کرد و الان که قبول کرده زن مناسب خود را نمی یابد خلاصه الان زندگی برای هردوی ما سخت شده است اوایل بهزیستی حقوق خوبی هم می داد ولی الان رسیدگی نمی کنند. ولی همیشه می گویم خدایا کاش همه زندگیم نیست و نابود شده بود ولی بچه هایم سالم وزنده مانده بودند الان من یک زنی بی کس و مریض می توانم چه کار کنم اصلاً از زندگی ناامیدم. او روزها یک جا می خوابد یا می نشیند و نگاه به در می کند که کسی به او سر بزند یا کسی او را بخواند تنهایی خیلی تو روحیه اش اثر گذاشته بود همینجور که حرف میزد گریه هم می کرد. او می گوید کاش حداقل یکی از بچه هایم برایم باقی مانده بود یا حداقل خودم سالم بودم. ( ما باید برای کاستن از درد و تنهایی این عزیزان کاری بکنیم ، همدلی ما رنج و درد را برای آنها قابل تحمل تر می کند
مهری محبوبی

مشکلات مردم
آقای رضا زاده یکی از شهروندانی که در حال ساخت خانه مسکونی خود است می گوید که وام تأمین شده از سوی دولت حتی برای ساخت یک واحد مسکونی 85 متری کافی نیست و او تاکنون با آنکه تمام کارهای خانه خود( حیاط سازی ، رنگ آمیزی و ... ) را انجام نداده است علاوه بر وام مبلغ یک میلیون و دویست هزار تومان هم از خود هزینه کرده است
غلامرضا پیرامون

بهداشت محیط حاصل همکاری مردم با شهرداری

با توجه به فرارسیدن فصل تابستان و گرمای شدید آن که باعث هجوم حشرات موذی ، پشه ، مگس و غیره و عامل خیلی از بیماریهای خطرناک می باشند و با رعایت بهداشت فردی و بهداشت محیط می توان از این نوع بیماریها جلوگیری کرد برای همین منظور جهت تهیه گزارش از وضعیت بهداشتی بروات بلوار جنوبی به این منطقه رفتیم
وقتی که وارد بلوار جنوبی می شوید انباشت زباله در این قسمت وجود ندارد آنچه که مشاهده می شود تمیز بودن این قسمت است در کوچه پس کوچه های این منطقه به جز در بعضی از جاها که فقط نخاله های ساختمانی وجود دارد زباله ای یافت نمی شود در گفتگویی که با چند نفر از اهالی داشتیم آنها اظهار داشتند در اوایل زلزله همه همسایه ها هر کدام زباله های خود را جمع آوری می کردند و به زیر افراز بروات منتقل می کردند و آنجا زباله ها را آتش می زدند ما تا دو هفته بعد از زلزله خودمان به جمع آوری زباله ها می پرداختیم ما منتظر نبودیم که مأمورین شهرداری بیایند و زباله ها را جمع کنند. بعد از آن مأمورین شهرداری در هفته 3 روز به این محل می آیند و زباله ها را جمع آوری می کنند
یکی از شهروندان ضمن تشکر از تلاش مأمورین شهرداری گفت که برای تمیز بودن هر محل فقط نباید مأمورین شهرداری باشند بلکه خود مردم هم باید نظافت را رعایت کنند
حلیمه شیهکی

بنای شهری سالم
برای کودکان ، همراه با کودکان
سومین کارگاه توسعه اجتماعات محلی با هدف حساس سازی جامعه نسبت به حقوق و نیازهای کودکان در تاریخ 5 خرداد ماه در خیابان پروین اعتصامی مهد شادی برگزار شد. در این کارگاه 34 نفر از مربیان مراکز فرهنگی شهر بم شرکت داشتند
ابتدا از شرکت کنندگان درخواست شد که با بازگشت به دوره کودکی خود شادیها و تلخی های آن را به یاد آورند. « هرچند که رنج حاصل زلزله باعث شده بود که بسیاری از شرکت کنندگان رنج های گذشته را به فراموشی بسپارند.» بر اساس شادیها و تلخی های گذشته ، اصول پایه ای پیمان نامه حقوق کودک معرفی شد. سپس در مورد خطراتی که کودکان را در حال حاضر در محله های تهدید می کند بحث شد و از سوی شرکت کنندگان خطرات بهداشتی ، اعتیاد و تصادفات به عنوان مهمترین خطرات کنونی در شهر بم برای نوجوانان اولویت بندی شد. سپس معیارهای یک جامعه سالم و دوستدار کودک با کمک شرکت کنندگان معرفی گردید
این کارگاهها با تسهیل گری جمیله حداد زاده و رویا اخلاص پور از انجمن دوستداران کودک و سیامک زندرضوی برگزار گردید. خانم قهرمان به عنوان ناظر سازمان بهداشت جهانی در این کارگاه حضور داشتند . قرار است این کارگاه حداقل در 5 مرکز فرهنگی توسط مربیان شرکت کننده در کارگاه برگزار شود

دست آوردهای کارگاههای آموزشی بهداشت محیط در محلات مختلف
شهر بم


هدف این کارگاهها آموزش زنان داوطلب در محدوده شهر بم در خصوص جمع آوری سیستمیک زباله به عنوان بخشی از پروژه مدیریت پس مانده های جامد شهر بم بر پایه استانداردهای سازمان جهانی بهداشت است. هفت کارگاه یک روزه در نقاط مختلف شهر با حضور حداقل یک کارشناس بهداشت محیط برگزار گردید. اهداف این کارگاهها عبارتند از 1- آشنا ساختن شرکت کنندگان به مسائل بهداشت محیط در اطراف محل سکونت خود از طریق رسم کروکی 2- آشنا ساختن شرکت کنندگان با روشهای مسئله یابی در مورد مسائل بهداشت محیط 3- انتقال مجموعه ای از اطلاعات پایه بهداشت محیط توسط کارشناس بهداشت محیط چهار- آموزش روشهای پیگیری درخواست از طریق فرایندهای قانونی از جمله ارسال نامه
در اردوگاه معصومیه استقبال بسیار خوبی ا ز این کارگاه آموزشی به عمل آمد و ساکنان اردوگاه آمادگی خود را برای حفظ بهداشت محیط و همکاری با شهرداری اعلام نمودند و اکنون منتظر هستند که شهرداری به وعده های خود درباره جابجا کردن سطلهای ثابت زباله عمل کند
در محله افشار خانه ، اهالی با مسئله مشکلات ناشی از نگهداری دام در مجاورت واحدهای مسکونی مواجه هستند ، کارشناسان بهداشت راه حلهایی را برای کاهش این آلودگی پیشنهاد کردند. پس از برگزاری کارگاه آموزشی پشترود ، وضعیت جمع آوری زباله تا حدودی منظم شده است و درخواست گردید که نخاله های ساختمانی با همکاری شورای اسلامی محل جمع آوری گردد ، در پایان این جلسات نامه ای خطاب به شهرداری بم و شورای اسلامی پشترود نوشته شد
در جلسه خیابان تختی اهالی از شهرداری درخواست کردند که حداقل دو روز در هفته ماشین های جمع آوری زباله به محل بیایند و اهالی میدان امام حسین خواستار جمع آوری سطل های زباله ثابت توسط شهرداری در سطح محله شدند.
نتایج گفتگوهای جمعی میان مردمان شهر ، کارشناسان بهداشت و شهرداری نشان میدهد که حفظ سلامت شهر در گروی یک رابطه متقابل چند جانبه است و در صورتی که هر یک از این عوامل خوب عمل نکنند شهر با آلودگی های جدی مواجه خواهد بود
مجموعاً 180 نفر در برنامه های آموزشی بهداشت محیط در 6 محله بم شرکت کردند. این کارگاه توسط ستاد شهر سالم بم، سازمان جهانی بهداشت، برنامه ریزی و اجرا شده است

زنان توانایی بیشتری در هنگام حوادث دارند

اینجانب صدیقه عسکر زاده اولین مربی آموزش رانتدگی ویژه خواهران می باشم دوازده سال پیش کار خود را آغاز نمودم ک البته یک وقفه سه ساله در کارم ایجاد شد و مجدداً از سال 1380 شروع به کار کردم تا روزجمعه سیاه پنجم دیماه که هزاران نفر جان باختند دهها هزار نفر بی خانمان شدند در شهر ی که مردم ضربه های سهمگین روحی و مالی خورده بودند چنین احساس می شد که چرخه حیات از حرکت ایستاده است برای خود من که بیشتر خانواده خود را ازدست داده بودم زندگی مفهوم واقعی خود را ازدست داده بود اما بادیدن روحیه فرزندانم که خوشبختانه از زیر آوار زنده بیرون آمده بودند ولی امید به زندگی را از دست نداده بودند به خود آمده و تصمیم به زندگی دوباره گرفتم و اولین کارم شروع مجدد فعالیتم بود که با وجود نداشتن امکانات (دفتر و خط تلفن) شروع به کار کردم و از اسفندماه هشتاد ودو و بعد از گذشت دو ماه از زلزله شروع کردم از هفته دوم استقبال همشهریان مرا امیدوارتر کرد و تا به امروز به کارم ادامه داده ام ولی متأسفانه اداره مخابرات هیچ گونه همکاری برای راه اندازی خط تلفن اینجانب نکرده است و ماهیانه مجبورم هزینه سنگین تلفن همراه را بپردازم و از دیگر مشکلات کاری نداشتن امنیت شغلی مزاحمت برخی افراد بیکار و ولگرد و نداشتن آینده ای روشن از نظر بیمه و بازنشستگی و عدم همکاری شرکت ایران خودرو برای تعمیر ماشین دوم آموزشگاه می باشد. به بهانه اینکه سیلندر تعویض شده و فاکتور خرید آن مفقود شده است هیچ گونه همکاری با اینجانب ننموده است و تا به امروز اتومبیل خراب باقی مانده است وبنده فقط با یک دستگاه اتومبیل به کار پرداخته ام و خدا را شکر می گویم گه نگذاشت امید در من از بین برود و اینگونه ادامه دهم و ثابت کنم که زنان همیشه همپای مردان فعال بوده و شاید که فعالانه تر و امیدوارتر به زندگی ادامه داده اند زیرامسئولیتی سنگین که همانا پرورش فرزندان است در کنار فعالیت اقتصادی بر دوش زنان است و حتی علم ثابت کرده که زنان توانایی بیشتری در هنگام حادثه دارند پس باید نگاهی دیگر به جامعه زنان شهر حادثه دیده داشته باشیم و تنها بعضی مسائل منفی و حاشیه ای را بزرگ نکنیم به امید روزی که در جامعه مساوات و حقوق زنان رعایت شو.
طاهره حسن آبادی



جهانی بهتر برای کودکان همراه با کودکان
اولین کارگاه «محله دوستدار کودک» با هدف توسعه اجتماعات محلی بر پایه توجه به نیازهای کودکان در تاریخ 10/3/84 در محله سید طاهر الدین کانون تربیتی خضراء شماره 6 واقع در اردوگاه امام علی برگزار شد ( این کارگاهها توسط سازمان جهانی بهداشت تأمین مالی شده است) این کارگاه با حضور 14 توجوان 10 تا 13 سال برگزار شد. ابتدا نوجوانان برای خود آرم تهیه کردند و هر کدام تلخ ترین و شیرین ترین خاطره خود را به تصویر کشیدند و آن را برای بقیه تعریف کردند. بعد از صحبت در مورد حقوق پایه کودکان، بچه ها به گروه هایی تقسیم شدند و خطراتی که در محله آنها را تهدید می کند بیان کردند. خطر گروهی و مشترک آنها تصادف و ترس از دعواهای محلی بود. بهترین راه پیشنهادی آنان برای برطرف شدن این ترس درست شدن جاده ها و رعایت مقررات راهنمایی و رانندگی توسط رانندگان وسایل نقلیه بیان شد. بچه ها محله فعلی خود را کشیدند و محله آرمانی که آرزوی آن را داشتند نیز به تصویر کشیدند. سپس از اردوگاه و مشکلات بهداشتی که سلامت افراد را تهدید می کند فیلم گرفته شد. در پایان مسئولین اردوگاه که در اجتماع محلی حضور داشتند در مورد بهتر شدن وضعیت بهداشتی اردوگاه صحبت کردند و پیشنهاداتی را ارائه کردند
این کارگاه با تسهیل گری زینت جشاری ، حمیده رشیدی و نرگس وثوقی برگزار شد





شهروندان و مشارکت
خبرنامه دفتر هماهنگی اجتماعات محلی شهرستان بم
مدیر مسئول و سردبیر:
دکتر سیامک زند رضوی، جامعه شناس و استادیار دانشگاه شهید باهنر کرمان
آدرس: بم، میدان امام، داخل محوطه شهرداری، روبروی ساختمان اصلی
0344__شماره تماس: 09133414615 - 2222130
پست الکترونیک
mailto:Srazavi@mail.uk.ac.ir
آدرس خبرنامه در اینترنت:
http://%20akhbar-bam.blogspot.%20com/
هزینه این شماره خبرنامه توسط سازمان جهانی بهداشت W.H.O تأمین شده است
This issue of the newsletter have been financed by W.H.O
چاپ: چاپخانه گلبهار


NEWS LETTER OF BAM

0 Comments:

Post a Comment

<< Home