Monday, January 31, 2005

NEWS LETTER OF BAM 16


بنی آدم اعضای یکدیگرند
شماره 16، چهارشنبه 30 دی ماه 1383

ویزه شهرداری ومسائل شهری1
سخن مدیر مسئول

آغاز سال دوم و مسائل شهروندان

تهیه فهرستی از مسائل شهروندان در مناطق زلزله زده، دشوار نیست، کافی است که به مکان شورای شهر، شهرداری، فرماندرای، ستادهای معین، سایت مهندسین مشاور و... قدم بگذارید و به صحبت های شهروندان گوش فرا دهید. در این اولین شماره ویژه شهرداری تنها به رئوس مسائل ساخت و ساز اشاره می شود که به نوعی با این واحد مربوط می شود. اینکه تاکنون پروانه ساختمانی برای واحدهای ادارات دولتی صادر نشده است نشان می دهد که هنوز از مرحله بحران و معلق کردن قوانین عبور نکرده ایم. اینکه هیچ پروانه تجاری صادر نشده است نشان می دهد که هنوز حداقل اعتماد لازم برای بازسازی اقتصادی شهر فراهم نشده است. اینکه از 23 هزار واحد مسکونی تجاری تنها 2300 واحد پروانه دریافت کرده اند نشان می دهد که اعتماد برای پا گذاشتن در میدان ساخت واحد مسکونی جلب نشده است.
آیا اگر این وضعیت در سال دوم هم ادامه یابد فاجعه بار نخواهد بود؟
نکاتی که وضعیت فوق را پدید آورده است در چند اصل خلاصه می شود:
الف) شورای اسلامی شهر بم و بازوی اجرایی آن شهرداری هنوز ازطرف دستگاههای اداری دولت به رسمیت شناخته نشده است، طرح مدیریت واحد شهری که به تصویب هیئت دولت رسیده است در چرخه بوروکراسی اداری فراموش شده است.
ب) بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با روشن نکردن قیمت های مصالح، توان هر نوع برنامه ریزی را برای ساخت واحد مسکونی شهروندان سلب کرده است.
پ) ادارات دولتی که آغاز به ساخت واحدهای خود کرده اند (مثلاً نوسازی مدارس) با افزایش نرخ ساخت که از حدود 120 هزار تومان در مترمربع به 300 هزار تومان رسیده است فضایی از رقابت برای افزایش عمومی قیمت ها بوجود آورده است که خود به تنهایی ناامید کننده است.
ت) مراحل پیچیده تشکیل پرونده برای ساخت واحد مسکونی در ستادهای معین تا صدور پرونده خود به تنهایی برای منصرف کردن شهروندان برای ورود به عرصه ساخت واحد مسکونی کافی است. به عنوان نمونه:
- در مرحله تشکیل پرونده: کسانی که سند دستی دارند، کسانی که امتیاز آّب و برق ندارند، کسانی که زمین شان از حد مجاز کوچکتر است، کسانی که برگه آواربرداری ندارند.
- در مرحله انتخاب نقشه در سایت مهندسی: مدت طولانی بازدید زمین، طراحی نقشه، تایید نقشه، در حالی که مواردی مشاهده شده است که صاحب خانه سازه فلزی درخواست کرده اما سازه بتونی برایش طراحی شده است.
- مرحله تایید نقشه توسط نظام مهندسی و درآخر صدور پروانه در شهرداری
ث) مشارکت شهروندان در قالب اجتماعات محله ای و محلی رسمیت نیافته است نتوانسته و یا نخواسته ایم از این ظرفیت برای حضور شهروندان در امر برنامه ریزی، اجرا، ارزیابی و تقسیم منابع در مناطق آسیب دیده استفاده کنیم.
توجه به موانع پنج گانه فوق توسط ستاد راهبری و کوشش در جهت حل فرابخشی آنها همزمان می تواند، وضعیت فعلی را دگرگون سازد و امید و اعتماد بوجود آورد.
آیا چنین اراده ای در نزد سیاستگزاران،کنترل کنندگان منابع و قدرتمندان وجود دارد؟

ضوابط کهن ، مسائل جدید

مصاحبه با مهندس باقری زاده شهردار بم

- اولین سؤال من این است که قبل اززلزله با یک تراکم کار عادی شهروندان می آمدند برای صدور پروانه، روال کار طی می شد. آیا در حال حاضر مقررات برای صدور پروانه جوابگو هست یا نه؟ اگر جوابگو نیست پیشنهاد شما چیست و ما چه کار باید بکنیم که مقررات متناسب با نیاز شهروندان باشد؟
من خدمتتان عرض می کنم که بحث صدور پروانه نیست بلکه ساختار مدیریتی است که نه تنها شهرداری بلکه سایر ادارات هم با این مشکل مواجه هستند. مثلاً اگر قبلاً در سال هزار پروانه صادر می شد حالا باید ظرف یک سال 20 هزار پروانه صادر شود و این در حالی است که ضوابط همان ضوابط است. اگر کسی در تهران به شهرداری مراجعه کند برای صدور پروانه، ممکن است 20 روز طول بکشد در شهرداری بم هم همین گونه است ضوابط هیچ فرقی نکرده است و با همه این اوصاف باید ساختار شهرداری تغییر می کرد و مجوز افزایش نیرو به ما داده می شد، بودجه بیشتری به ما تعلق می گرفت (که هنوز هیچکدام اتفاق نیفتاده) ولی با این وجود ما توانستیم یک سیستم کامپیوتری طراحی کنیم و از همان نیروها استفاده کردیم و اعلام کردیم که ظرف 48 ساعت پروانه ساختمانی صادر می کنیم در مورد پرونده هایی که هیچ مشکلی نداشته باشند یعنی از نظر تفکیک و اسناد مالکیت و این قبیل موارد و بر همین اساس تا به حال این کار انجام شده یعنی پرونده ای که به شهرداری فرستاده شده پروانه اش صادر شده حتی آن پرونده ای که مشکل داشته است سعی کردیم مشکل مردم را به هر شکل ممکن حل کنیم.
- در طول یک سال گذشته چند پروانه مسکونی و تجاری صادر کرده اید؟
پروانه مسکونی 2235 مورد، مدارس 10 مورد، یک مورد پروانه صنعتی و برای پروانه تجاری مراجعه نداشته ایم. بسیاری از ادارات دولتی و وزارتخانه ها در مورد صدور پروانه مقررات را قبول ندارند و برای ساخت و ساز خود تقاضای پروانه نمی کنند. واقعاً چگونه می توانم از یک ساختار مدیریتی واحد و یکپارچه در بازسازی بم سخن بگویم؟
- آیا هیچ یک از واحدهای اداری بدون پروانه شروع به ساخت و ساز کرده اند؟
بله تمام واحدهای اداری شروع کرده اند از جمله سایت اداری شهر، واحدهای اداری، مجتمع فرهنگی، بنیاد مسکن، وزارت مسکن. همه اینها بدون پروانه اقدام به ساخت و ساز کرده اند.
- اگر شهری قرار است ساخته شود و به لحاظ واحد های مسکونی در طول یک سال گذشته فقط 2235پروانه صادر شده است و اگر قرار باشد 21 هزار پروانه صادر شود قاعدتاً تا ده سال طول می کشد. شما به عنوان یک شهروند فکر می کنید چرا در طول یک سال فقط 2300 متقاضی به مرحله صدور پروانه رسیده اند و همکاران شما هم گفته اند صد مورد در دست اجرا دارند یعنی 2400 تا رسیده، 2300 تا پروانه گرفته اند به عنوان یک شهروند چرا ما 2300 تا پروانه در طول یک سال داریم مشکل کجاست که شهروندان به مرحله دریافت پروانه نرسیده اند؟
اول به خاطر اینکه همه مراحل با تغییرات دارد پیش می رود اول قرار بود 85 متری ساخته شود بعد رویه دیگری اتخاذ شد. بعد مشاور آوردند چقدر طول کشید تا کارشان را شروع کنند حالا مستقر شده اند در حالی که سهمیه نظام مهندسی کم است، می گویند تعداد مهندسان ما به اندازه کافی نیست و طول می کشد تا از نظر سازه ای، بخواهند نقشه ای را تأیید بکنند بعد می گویند از نظر سازه ای تغییر نکرده اما مشاور مادر نقشه دیگری را تأیید می کند. همه اینها باعث می شود که بصورت آزمون و خطا و در طول یک مدت طولانی به این مرحله رسیدیم و یک سری ابهاماتی وجود داشته است که مردم سردرگم می شوند و نمی دانند که چه جوری به مشاور مراجعه کنند از کی باید به شهرداری بیایند؟ آیا خودشان باید این کار را بکنند یا نماینده بنیاد مسکن این کار را انجام می دهد. درمورد پروانه ساختمانی آیا پول داده می شود آیا مصالح ساختمانی خریده می شود؟ به چه قیمتی یا خودشان باید بخرند؟ اینها مواردی است و ابهاماتی است که باعث شده مردم مراجعه نکنند.
حالا به عنوان شهردار به من جواب دهید. به عنوان مدیر شهرداری چه مشکلاتی است چه نا هماهنگی هایی در این شهر وجود دارد که یک شهروند رغبت نمی کند وارد این فرایند شود و این ناهماهنگی ها کجا هست؟به نظر شما نقطه های گره کار در کجاست؟ چون تا جایی که من شنیده ام ظاهراً مشکل این است که شهرداری در صدور پروانه کوتاهی می کند در حالی به نظر می رسد که اینطور نیست. شما فکر می کنید این ناهماهنگی ها از کجاست؟ همینطور که شما می فرمایید می گویند کوتاهی از شهرداری است و در تمام جلسات مطرح می شود اما واقعیت این است که در عمل شهرداری به رسمیت شناخته نمی شود و در جلساتی که در مورد برنامه ریزی کلان ساخت و ساز برگزار می شود شهرداری حضور ندارد این باعث شده که این مسأله پیدا شود، بحث مشارکت مردم خیلی مهم است بارها هم گفته ایم که نهادهای محلی باید بتوانند در تصمیم گیری و اجرا دخالت داشته باشند و وقتی که خود دولت شهرداری را به رسمیت نشناخته و کار را بدون مجوز شهرداری شروع می کنند چه توقعی داریم که به مشارکت مردم بها بدهند.
- یک طرح مدیریت هماهنگ قرار شد برای اولین بار در کشور در بم اجرا شود تا این مرحله به عنوان شهردار چه هماهنگی هایی با شما شده چه جلساتی برقرار شده چه مقرراتی تنظیم شده است شما از جزییاتش چقدر با خبرید؟
من بارها گفته ام که رییس جمهور و رهبر معظم و رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام و رییس مجلس شورای اسلامی بر مشارکت مردم تأکید داشته اند همه نشان دهنده این است که مدیریت کلان تمایل دارند همه نهادهای محلی کار کنند و همه مؤکداً گفته اند و تمایل دارند که این مدیریت واحد اتفاق بیفتد. کمیته برنامه ریزی و توسعه شهر در بم تشکیل شود و زیر نظر فرماندار ویژه که مستقیماً اعتبارات به مردم تخصیص داده شود و در کنار این مصوبه، ماده 136 برنامه سوم توسعه، که در حوزه ادارات خدمات شهری در اختیار شهرداری و شورای شهر باشد که اینها بطور متمرکز انجام شود از اتلاف هزینه و وقت جلوگیری شود اما در عمل هیچ هماهنگی انجام نشده است شاید در استانداری یا وزارت کشور کاری انجام شده باشد اما وقتی که آیین نامه اجرایی نوشته شود وبدون در نظر گرفتن موقعیت محیطی و منطقه ای شهر باشد مسلماً آن آیین نامه با شکست مواجه خواهد شد و عملاً به همان نقطه اول برمی گردیم، در حالی که وقت زیادی را از دست داده ایم. به همین لحاظ ما معتقدیم که واقعاً اینها باید عملیاتی شود. در سفر آقای خاتمی صراحتاً ایشان اعلام کردند که کار باید به خود شهرداری واگذار شود و کار در حوزه شهرداری باشد.
- من یادم هست که در همان ابتدا (پس از فاجعه زلزله)18 میلیارد تومان تصویب شد برای شهرداری بم که بتواند برای اجرایی کردن بازسازی عرصه در شهر بم اقدام کند. از 18 میلیارد تومان چقدر آن تا این تاریخ که 16/10/83 است وصول شده است و تخصیص داده شده و چطوری هزینه شده است؟
با توجه به مصوبه دوم اسفند 82 که مجریان پروژه های شهری مشخص شدند به عنوان نمونه مثلاً مدارس را اداره نوسازی مدارس کرمان بسازد آب و فاضلاب را وزارت نیرو بسازد یا ساخت واحدهای مسکونی و تجاری را بنیاد مسکن مجری شده است. اینجا دقیقاً نوشته بودند که مجری پروژه های شهری، شهرداری بم به کمک سایر شهرداری ها باشد اما در عمل بخاطر ابهامی که در مصوبات بعدی ایجاد شد گفتند این پول باید در اختیار وزارت کشور قرار گیرد و وزارت کشور می خواست که این کار را خودش انجام دهد در حالی که این بر عهده شهرداری به عنوان یک نهاد محلی گذاشته شده است و تبلور مشارکت مردم در همین شهرداری و شورای شهر است و اگر قرار باشد مثلاً پروژه های فضای سبز را از تهران انجام دهند و حالا فرض بر اینکه تمام شرایط منطقه را هم در نظر بگیرند اما آیا نگهداری اینها بر عهده واحدهای محلی نیست؟اگر ما نمی توانیم اینها را اجرا کنیم پس نمی توانیم آنها را نگهداری کنیم. بالطبع نگهداری فضای سبز سخت تراز ایجاد آن است. به همین لحاظ تصور می شود که اینها (وزارت کشور)بیایند در کنار شهرداری یک نهادی را ایجاد کنند تا نگهداری اینها را انجام دهد و این امکان پذیر نیست. بنابراین ما بارها خواستیم و شورای شهر هم نظرش این بود که این کار از طریق شهرداری انجام شود نیازمند به کمک هم هستیم و تأکید می کنیم که نظارت قوی هم باشد همینطور آقای خاتمی تأکید کردند اگر مثلاً من (شهردار) ناتوان باشم و نتوانم کاری انجام دهم نظارت وزارت کشور طوری باشد که من کنار بروم و کسی که می تواند این کار را انجام دهد عهده دار شود. متأسفانه در مورد پروژه شهری کاری انجام نشده است و این در حالی است که وزارت کشور هم کاری انجام نداده است کما اینکه شما می بینید شهرداری زیربنای تمام کارهای شهر است و مادر خدمات رسانی به شهر است. به عنوان نمونه اگر شهر آتش نشانی و تجهیزات مربوط به آن را نداشته باشد در این شرایط که شرایط بحرانی است و چادر ها خیلی سریع آتش می گیرند و کانکسها هم همینطور، اگر برنامه ریزی در این مورد وجود نداشته باشد همه کارها بر باد می رود و یا مثلاً فضای سبز و یا پارکی وجود نداشته باشد. اینکه اینقدر مسائل روحی روانی را مطرح می کنیم چه کاری می توانیم انجام دهیم بهترین کار در مورد مسائل روحی روانی،توجه به مسائل اجتماعی توسط ستادهای محلی و بومی است. از طرف دیگر در اجرا سخت ترین کار تملک املاک مسیری است. آن بحث را گفته اند شهرداری انجام دهد و وقتی که تملک املاک مسیری انجام شد آن وقت وزارت کشور بیاید آسفالت خیابان و جدول کشی و اینها را انجام دهد.
- آیا این تقسیم بندی مصوب شده و شهرداری آن را پذیرفته است؟
مصوب نشده است خود وزارت کشور تشخیص داده که اینطوری باشد و در قانون صراحتاً اعلام شده است که شهرداری تملک املاک مسیری را باید انجام دهد و وزارت کشور نمی تواند این کار را انجام دهد.
- آیا ما قانونی نداریم که ایجاد فضای سبز، تهیه و تجهیز آتش نشانی و اینها بر عهده شهرداری باشد؟
اینها را گفته اند ولی چون در شرایط بحرانی هستیم ستاد راهبری انجام می دهد.
- برای این املاک مسیری چه بودجه ای به شما تخصیص داده اند و شما دریافت کرده اید و شروع کرده اید؟
دو میلیارد و دویست میلیون تومان اختصاص داده شده است.
- نیاز شما چقدر است؟
نیازمان طبق برآوردی که انجام داده ایم پنجاه میلیارد تومان است برای اینکه اکثر خیابانهای شهر تعریض دارند من فکر می کنم بعد از تعریض خیابان اگر ما نتوانیم پشت سر آن آباد سازی خیابان را انجام دهیم مسلماً همکاری مردم کمتر خواهد شد.
- تا آنجا که شنیده ام طبق قانون شهرداریها، 5 درصد بودجه شهرداری باید صرف مشارکت شهروندان و حضور آنها در طرحهای مختلف باشد. این قسمت را وزارت کشور چگونه قرار است انجام دهد؟
اگر قرار باشد جزء اعتبارات شهرداری باشد که جزء بودجه شهرداری نمی رود و جزء اعتبارات منفک شده است.
- یعنی قرار است یک گروهی از تهران بیایند برای جلب مشارکت شهروندان اقدام کنند.
احتمالاً اگر قرار باشد خودشان اجرا کنند همینطور خواهد بود. یکی از مشکلاتی که برای صدور پروانه وجود دارد خود تهیه طرح تفصیلی است ما هنوز در کشورمان برعکس سایر کشورها هنوز به این نتیجه نرسیده ایم که طرح جامع شهری باید توسط نهادهای مردمی شهرداری که خودش مجری همان طرح است تهیه شود. این قانون مصوب مجلس شده ولی هنوز عملیاتی نشده است. عملاً وزارت مسکن در تهران تصمیم گیری می کند یک طرحی برای یک شهر تصویب می شود و وقتی به اجرای شهرداری می رسد شهرداری در اجرا با مشکلات عدیده ای مواجه می شود به خاطر اینکه نیازهای واقعی شهر دیده نشده عملاً طرحهای تفصیلی هرچند که از دیدگاه وزارت مسکن کارشناسی شده باشند به اجرا نمی رسند اجرا مشکلاتی دارد مثل همین مشکلاتی که در بم داریم از طرفی من صحبتم این بوده که برای یک ساختمان صدمترمربع که یک شهر می خواهد بسازد 27 مشاور در شهر بم ، خانه های مردم را طراحی می کنند حال برای طراحی یک شهر یک مشاور گذاشته شده که مشکلات واقعی مردم را نمی بیند و با مشکلات زیادی که به قول وزارت مسکن غیراساسی هستند مواجه شده ایم و اینقدر اینها زیاد هستند که اساسی می شوند بخصوص در مورد خیابان ها و کوچه ها به عنوان مثال خیابانی بوده که 18 متری اجرا شده گفته اند که در طرح تفصیلی ده متر شود حالا مشکلی که با مردم داریم این است که می گویند یا پروانة ما را بدهید و یا اینکه ما می آییم دیوارمان را جلو، سر ده متر می گذاریم. تناقضهای زیادی وجود دارد و یک حجم وسیعی از اینها در طرح تفضیلی هست که حالا ما خواسته مان از وزارت مسکن این است در این مواردی که می گویند غیر اساسی است این اختیار به ما داده شود که ما بتوانیم موردی، بر اساس مشکل مردم حلش کنیم که این طور موارد حل شود یا توسط مشاوری که در اینجا می گذارند یا اختیاری به ما داده شود که ما اینها را حل کنیم.
- یعنی مورد به مورد و محله به محله تناقضات را حل کنید و مصوبه کنید؟
بله، در کمیتة فنی خودمان یا کسی را بفرستند که از طرف وزارت مسکن باشد. درهر حال ما جلوی صدور پروانه ساخت و ساز را نگیریم و همین کمیته فنی که طبق قانون تشکیل شده و بر اساس تشخیص کارشناس شهرداری انجام شود و اعلام کرده ایم که همة نهادها و مردم می توانند ساخت و ساز را انجام دهند براساس مجوزی که شهرداری به آنها می دهد و هیچ مانعی از این جهت وجود ندارد و موارد را سعی می کنیم بطور موردی حل کنیم و یا ارجاع دهیم که هرچه سریع تر پاسخ دهند. یک ضوابطی هم وزارت مسکن مشخص کرده که ضمیمه طرح تفصیلی هست از جمله همین حد نصاب تفکیک املاک و توی آن مشخص نشده که ملکی مثلاً20 سال پیش ساخته شده و آب و برق هم داشته و الان تخریب شده به خاطر اینکه گفته اند 250 متر.... با این چطوری برخورد شود؟
- یعنی مشخص نیست که با این مورد چه بکنید؟
- نه مشخص نیست.
- املاک سند خصوصی هم این مشکل را دارند؟
بله همان سندهای خصوصی هم این مشکل را دارند به خاطر اینکه یک سوم شهر سند خصوصی دارند.
- مشکلات شما چیست؟
- بزرگترین مشکل که جزء وظایف اصلی شهرداری است در خدمات شهری است جمع آوری زباله و بیشترین هزینه و مشکل را در همین قسمت داریم ماهیانه 80 تا صد میلیون تومان ما هزینة کارگر و تعمیر ماشین آلات و غیره داریم. این در حال است که هیچ اعتباری در این زمینه به ما داده نشده است از 15 اسفند 82 که تمام خدمات شهری به شهرداری بم واگذار شد و 15 تا شهرداری از بم رفتند شما تصور کنید که یک حجم وسیعی از کار که ما با یک بحران داشتیم مواجه می شدیم که خوشبختانه تا حدودی مردم ابراز رضایت می کنند از جمع آوری زباله و اگر کوتاهی بوده به کمبود امکانات برمی گردد حتی توی بحث فاضلاب شهری که وجود دارد فرماندار شهردار تلاش می کنند که یک یا دو تا وسیله برای تخلیه فاضلاب شهر بگیرند که هنوز موفق نشده اند حالا شما حساب کنید که در این شرایط خاص که مردم ابتدا در چادر بودند و بعد در کانکس با چه مشکلات بهداشتی مواجه می شوند.
- سؤال خدمات اردوگاهها را هم شما می دهید؟ زباله را شما جمع می کنید؟
- بله زباله ها را جمع می کنیم. وسعت خدمات رسانی چند برابر شده در حالی که امکانات ما محدود است. فضای سبز شهری که شما حساب کنید نگهداری فضای سبز شهری چه هزینه ای دارد؟ و چه امکاناتی نیاز دارد؟
- نسبت به قبل از زلزله امکاناتتان هیچ فرق کرده؟
- امکانات ما کم شده، خیلی از امکانات زیر آوار رفته، تانکرهای آب از بین رفته اند و تمام این کارها به شهرداری بم محول شده و ما توانستیم خیلی جاها فضای سبز را احیا کنیم و به نظر من خیلی تأثیر داشت در روحیة مردم و ایجاد چمن و کاشتن گل که انجام می دهیم بارها مردم تلفنی تشکر کرده اند و گفته اند که ما باورمان شده که یک کاری دارد در شهر انجام می شود. متأسفانه چون اعتبارات به ما اختصاص داده نشده ما نتوانستیم کار اساسی انجام دهیم فقط در چند خیابان اصلی توانسته ایم گل بکاریم.
- خوب این 18 میلیارد تومان به وزارت کشور تخصیص هم داده شده؟
- قسمت اعظمش تخصیص داده شده است.
- تا حالا چه دفتری ایجاد کرده اند؟ چه فعالیتی شروع کرده اند؟ شما در جریان هستید؟ که چه کار کرده اند؟
- دفتری ایجاد نکرده اند ما در مورد آتش نشانی و پارکها که خواسته بودیم سریع تر انجام شود کاری انجام نداده اند.
- این مسأله مورد اعتراض شهرداری و شورای شهر نیست؟
- مورد اعتراض که هست. اخیراً در سفر آقای خاتمی این مسأله را ذکر کردیم که ایشان تأکید کردند که سیاست دولت، تمرکز زدایی و واگذاری کارها به خود مردم است و دستور اکید دادند که این مسأله هرچه سریع تر حل شود و من امیدوارم که هرچه سریع تر ظرف چند روز آینده این مسأله حل شود.


من انتقاد می کنم

مطالعات تاریخی و تطبیقی حکایت از آن دارد که دولت ها همواره خواستار مشارکت های مردمی بوده اند اما هیچ گاه به اصلاح جدی روابط قدرت بین نهادهای حکومتی و دولتی و جامعه محلی نپرداخته اند، آنها مشارکت های محلی را اغلب وسیله ای برای استقرار بی درد سر طرحهایی می دانند که پیشاپیش توسط ساختارهای دولتی تهیه و تدوین شده اند. ( گرینز پان، 1382، 152)بنابراین مشارکت مردمی در این حالت مکانیسم و ابزاری می شود که آراء و اندیشه های طبقه حاکم را در میان توده های مردم پخش کرده و برای آن کسب مشروعیت می کند یا به قول آنتونیو گرامشی زمینه ایجاد نوعی سپهر اجتماعی یا فضای عمومی را جهت تبدیل اندیشه های سیاسی به عمل فراهم می آورد.( همان منبع،170)
فقدان، برداشت درک و تعریف منطقی از مشارکت ، نگارنده را وا می دارد تا زبان به انتقاد گشوده و در این رابطه مطالبی را ( که هر چند در حضور اساتیدم نوعی درس پس دادن است) بر روی کاغذ بیاورم.
مشارکت ترجمه واژه Participation بوده و در اصل لغتی عربی از ریشه شرکت در باب مفاعله که با مفاهیم همبستگی Solidarit، همکاری Cooperation ،یاری ، اتحاد،انجمن Assosiation و نظایر آن هم معنایی دارد.
در فرهنگ های مختلف فارسی مشارکت به معنی با هم شریک شدن، شرکت کردن با هم، همکاری کردن، همیاری، یاوری، معاضدت، تعاون، دگر یاری، تشریک مساعی، کمک متقابل، باریگری، همدستی و دستگیری و ... آمده است.
در فرهنگ علوم اجتماعی، مشارکت به معنای سهمی در چیزی یافتن و از آن سود بردن و یا در گروهی شرکت جستن و با آن همکاری داشتن می باشد مشارکت در معنای اول از تعلق به گروهی خاص و داشتن سهمی در هستی آن خبر می دهد و در معنای دوم، داشتن شرکت فعالانه در گروه را می رساند که به فعالیت اجتماعی انجام شده نظر دارد.
آنچه در این مقاله مد نظر ماست مشارکت در معنای دوم یعنی مشارکت فعالانه، آگاهانه، آزادانه و مسئولانه و متعهدانه در حیات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و تقبل مسئولیتهای سیاسی و مدنی است که خود به نوعی یکی از سازو کارهای اعمال قدرت به شمار می رود که از درون برمی خیزد و در جمع روی می دهد و در جمع نیز بازتاب می یابد و به همین دلیل است که فرایندی اجتماعی محسوب می شود. مشارکت اجتماعی، آغاز و انجام است و ممکن است که در هر لحظه قطع شود، خروج یا ورود به آن با تنبیه یا زور روبرو نیست بلکه امری است ارادی، قانونمند و قانون مدار، از متن جامعه نیرو می گیرد و در فرایند اجتماعی تبلور می یابد، همواره با تحولات اجتماعی سازگار می شود و با رویکردها و نگرشهای هر جامعه و نیاز ها و نهادهای آن انطباق می یابد و هر چه تحول جامعه سمت و سوی دموکراتیک به خود گیرد، اهمیت مشارکت و همچنین نقش و جایگاه آن در فرایند تکامل اجتماعی بیشتر می شود. استناد به مشارکت اجتماعی و جذب مشارکت شهروندان با نوشتن و گفتن امکان پذیر نیست بلکه شرایط خاصی را جهت تحقق می طلبد. چنانکه در بعد هنجاری، ایدئولوژی و فرهنگ مشارکت و در بعد سازمانی، نهادهای مناسب و قابل اطمینان و اعتماد و در بعد اجتماعی و ارتباطی، آموزش و اطلاع رسانی مطمئن و منطقی و در بعد عملیاتی نیز منابع مادی و فنی را طلب می کند.
در بعد ذهنی نیازمند این است که فرد آگاه باشد که در سطح محلی چه می گذرد، تصمیمات چگونه اتخاذ می شود و مسئولیت های سازمانهای رسمی دولتی چیست و در بعد عینی فرصتی که به این منظور به افراد داده می شود و میزان شرکت داوطلبانه افراد، گروهها و NGOها را نشان می دهد، پس برای تحقق مشارکت اجتماعی که بنا به گفته اسپنسر جوهره زندگی آدمی است و به گفته برخی دیگر از اندیشمندان حلقه مفقوده فرایند توسعه وجوهره حکومتهای دموکراسی است و ... در وهله اول نیازمند شرایط وزمینه ای هموار هستیم، شرایط و زمینه ای مشارکت طلب که فرصت مشارکت را به افراد یا شهروندان مشارکت جو بدهد.(جامعه مدنی)
منابع در دفتر هماهنگی اجتماعات محلی موجود است.
نویسنده: وحید زا
ده
مشکلات شهروندان

اینجانب محمد سرحدی 54 ساله، قبل از زلزله 6 حمام نمره با نظارت اداره بهداشت و یک مغازه خواروبار فروشی در کنار منزلم داشتم که آنها را اداره می کردم و پس از زلزله با مجوز ستاد تهران آنها را آواربرداری کرده ام ولی تا کنون هیچ کمکی برای ساخت و راه اندازی آنها نشده است. چون مراجعه به مسئولان نتیجه ای نداشت با قرض گرفتن از دیگران شروع به ساخت و ساز کردم. حال از مسئولان محترم تقاضا دارم به مشکل من که تمام سرمایه و فرزندانم را نیز از دست داده ام رسیدگی کنند.

اینجانب محمد جزینی زاده در اسفند ماه 82 منزل شخصی ام را آوار برداری کردم و دارای سند مالکیت و آب وبرق و پروانه ساختمانی و تلفن نیز هستم. بعد چند ماه پیگیری کانکس پیش ساخته ام در مهرماه ساخته و تحویل اینجانب شدو از آن زمان به دفتر نقشه کشی آریا سام مراجعه کردم. زمین من کارشناسی شد ولی تا این تاریخ نقشه ساختمانی اینجانب آماده نشده است و یک بار هم یک نقشه به من دادند که به زمین من نمی خورد وکسری داشت. حال از مسئولین می خواهم که به این مشکل من رسیدگی کنند.

مشکلات شهرداری از زبان مسئول امور مالی
(فریده موسی زاده)
با همه مشکلات جان باختن همکاران و از میان رفتن تجهیزات و امکانات شهرداری بم توانسته است تا حد زیادی به حالت عادی بازگردد. و وظایف خود را عهده دار شود. مشکل اصلی این است که کمک های دولت به شهرداری بم مستمر نیست و از آنها که شهرداری درآمد آن چنانی ندارد. خیلی از کارها را مانده است و امکان پیش بینی برنامه ها در بودجه شهرداری دشوار شده است. باید به یاد داشت که شهرداری به عنوان مادر ارگان های خدمات شهری محسوب می شود. و مساعدت بیشتری را از سوی مسئولین می طلبد.
مصاحبه کننده: اشرف جزینی زاده

مشکلات کارکنان شهرداری

این مشکلات حاصل مصاحبه های گزارشگران خبرنامه با تعدادی از کارکنان شهرداری است در اینجا به آن اشاره می شود:
- کارکنان شرکتی، که از نبودن بیمه گله مند هستند، و میان وضعیت تحصیل آنان و دستمزدی که دریافت می کنند تناسبی وجود ندارد و با مدرک تحصیلی لیسانس دریافتی شان 130 هزار تومان است.
- و در مواردی حقوق شان به موقع پرداخت نمی شود و در مقابل اضافه کاری دستمزدی به آنان پرداخت نمی شود.
- حجم زیاد پرونده ها، نارضایتی شهروندان که حاصل عدم راهنمایی دقیق آنان در ستادهای مربوطه است. این مشکلات در دایره ساختمان بیشتر به چشم می خورد.
- بسیاری از کارکنان شهرداری کمکی از محل کار خود برای اسکان و بهبود وضع زندگی دریافت نکرده اند، در حالی که کارکنان برخی ادارات امکانات زیادی گرفته اند.
گزارشگران: پوران مجرد، فاطمه مظفرنیا، رحمت الله دریجانی

ریاست محترم بنیاد مسکن جناب آقای صادقیان
احتراماً به استحضار مبارک می رسانم اینجانب پروین رمیار اهل و ساکن بم میدان بسیج کوچه بسیج دارای زمینی به مساحت 25 متر مربع می باشم قبل از زلزله با داشتن شغل نانوایی و همسرم شغل کشاورزی با هزار زحمت این زمین را خریده ایم و یک اتاقی در آن درست کردیم و در آن زندگی می کردیم با داشتن مشکل و ناتوانی نتوانستم اب و برق بکشم از همسایه آوردم و با آمدن زلزله 5 دی زندگیم به کلی خراب شد و یک پسر داشتم که او را از دست دادم و خودم و دو فرزند دخترم و همسرم مجروح بودیم که دو ماه تمام در تهران بیمارستان شفا یحیاییان بستری بودیم با آمدن از آنجا خانه ام را آواربرداری کرده ام و بعد از چند ماه اسکان موقتم را در آن بنا نموده ام و اکنون در آن زندگی می کنم و به جهت ساخت و ساز دائم با در دست داشتن مدارک و نامه آواربرداری به ستاد آذربایجان شرقی مراجعه نموده ام ولی مسئولین محترم آن ستاد عرض نمودند که به علت نداشتن آب و برق نمی توانم ساخت و ساز انجام دهم اکنون هفت ماه است به هر کجا که مراجعه می کنم جوابی به من نمی دهند از شما مقام محترم ستاد کل تقاضای کمک دارم آیا من و همسرم که بزرگ شده این خاک هستیم با دو فرزندم به کجا برویم امیدم اول به خدا و بعد به شماست.
امضاء دوازده نفر از همسایگان و مدارک پیوست نامه است

حمل و نقل عمومی در بم و مشکلات آن

بعد اززلزله بم، حمل و نقل عمومی مثل همه خدمات دیگر دچار مشکل شد. در ابتدا برای حل این مشکل، تعدادی تاکسی از شهرهای دیگر آورده شد که بصورت صلواتی کار می کردند، اما بعد از مدتی سیستم حمل و نقل مجدداً به مردم شهر تحویل داده شد، در این رابطه آقای روح الله خالقی مسئول واحد تاکسی رانی شهرداری اعلام می کند که امکانات ما بعد از زلزله تغییری نکرده است، علاوه بر آنکه به علت تعریض خیابان شهر و خراب بودن آسفالت بسیاری از ایستگاههای تاکسی نیز دچار مشکل هستند، واحد ایشان سعی کرده است فعالیتهایی را جهت بهبود حمل و نقل انجام دهد، از جمله خط کشی کلیه مسیرهای تردد دانش آموزان ، راه اندازی چراغ راهنمایی و آوار برداری خیابان قدس.
اما مهمترین مشکل مردم کرایه های بالای تاکسی در شهر بم است و این که تقریباً به نظر می رسد هیچ نظارتی بر کرایه ها وجود ندارد.
آقای فرخی رئیس واحد اتوبوس رانی اظهار می دارد که تجهیزات صددرصد تغییر پیدا کرده و بسیار عالی خدمات دهی می شود و تنها مسئله کمبود اتوبوس است.
رضا فرخی بهزادی نیز که کارمند واحد اتوبوس رانی است کمبود اتوبوس را مشکل اساسی می داند، همچنین وی از شهروندان درخواست دارد که در نگهداری خط همکاری کنند و به وسایل عمومی آسیب نرسانند.
گروه گزارش: پوران مجرد، رحمت الله دریجانی، فرشته زنگی

اهمیت فضای سبز در دل کویر
بم باغ شهر زیبایی است که بی شک بازدید کنندگانش را دچار شگفتی می کند باغ سبز بهشتی در میان کویری که طوفانهای شن
روز را به شب بدل می سازد. هر چند که ایران به لحاظ شهر و شهر سازی تاریخ غنی دارد اما در دویست سال اخیر کمتر شهری متناسب با زیبایی های طبیعی و کارکردهای مناسب عمومی طراحی شده است. شهر زیبای بم چندان از این امر مستثنی نیست. شهری با تاریخ هزاران ساله ، گذرگاه تجارت شرق فاقد بسیاری از امکانات متناسب شهری بوده است ، و زلزله هم همان اندک امکانات را از شهر ستاند، مدتها بعد از زلزله خیابان ها، پارکها و و بسیاری از مراکز عمومی شهر محل اسکان شهروندان بود، مهندس ریاضی مسئول واحد سازمان پارک ها و فضای سبز شهرداری می گوید: اسکان مردم مشکل جدی برای آبیاری فضاهای سبز ایجاد می کرد که البته به سرعت توانستیم این مشکل را حل کنیم و هیچ درختی خشک نشد. وی اظهار می دارد برای مراقبت از فضاهای سبز و بهبود آنها نیاز به یک سری ماشین آلات است که از طریق پیگیریهای شهرداری تعدادی ماشین آلات به ناوگان شهرداری اضافه شده است.
همچنین شهرداری دکه ها را از فضاهای عمومی پارکها و میادین پاکسازی کرده است تا چشم انداز مناسبی برای مردم ایجاد شود، در عین حال برای استفاده بهینه از آب قرار است برخی فضاهای سبز با استفاده از سیستم آبیاری تحت فشار آبیاری شود.
آقای مهندس جزینی زاده معاونت حوزه عمرانی از نابودی تأسیسات و تجهیزات شهری و مرگ 52 تن از کارکنان شهرداری می گوید، وی اظهار می دارد ما نیز مانند بسیاری از شهروندان آسیب دیده هستیم بنابراین نیازمند ارتباطات تنگاتنگ مردم برای ارائه خدمات بهتر می باشیم.
وی همچنین می گوید یکی از مشکلات کاری حوزه عمرانی، ندادن اعتبارات مورد نیاز با مصوبه ستاد راهبری به شهرداری می باشد. وی اعتقاد دارد در صورتی که پروژه های شهری انجام شود شور و نشاط بهتری در مردم برای ساخت و ساز منازل خود ایجاد خواهد شد.
تابلوها و تندیس ها از جمله چیز هایی هستند که در زیبایی یک شهر نقش تعیین کننده دارند، مسئول نظارت بر این کار واحد روابط عمومی شهرداری است. آقای جرجندی مسئول روابط عمومی شهرداری از تلاش آن واحد برای حذف پلاکاردهایی که به نازیبایی شهر کمک می کند ، خبر می دهد. وی همچنین اظهار می دارد که در طی یک سال گذشته تلاش شده است اطلاع رسانی مناسبی از فعالیتهای شهرداری انجام شود و برای بهبود روحیه و آگاه سازی مردم جشن ها و تبلیغات و کلاسهای آموزشی برگزار می گردد و در این زمینه با سازمانهای غیر دولتی، ورزشکاران و هنرمندان همکاری به عمل آمده است.
در هر حال منتظر هستیم، زیباییهای طبیعی شهر بم با سازه ها و فضاهای زیبای ساخت انسان همراه شود و التیامی بر رنج و درد مردمان آن شود.
گروه گزارش: رحمت الله دریجانی، فرشته زنگی، اسدی

اطلاعیه

شهرداری بم در نظر دارد که یک کمیته آموزشی و اطلاع رسانی جهت طرح جمع آوری بهداشتی زباله تشکیل دهد. در این راستا، در مرحله اول یک طرح یک روزه بسیج همگانی با همکاری سازمانها و ادارات دولتی و دانشگاهها اجرا می شود. همچنین یک بروشور توجیهی در زمینه بازیافت زباله و مسابقه بین مهد کودکها و دبیرستانها توزیع می شود. علاقمندان می توانند جهت کسب اطلاعات بیشتر با شماره تلفنهای 2317250 و 2318484 شهرداری بم تماس حاصل فرمایند.
روابط عمومی شهرداری بم

به یک نفر خانم دیپلمه ترجیحاً بالای 35 سال جهت پرستاری از یک سالمند نیازمند هستیم. دستمزد با توفق طرفین تعیین خواهد شد.
به دفتر خبرنامه شهروندان و مشارکت واقع در شهرداری، آقای پیرامون مراجعه شود.

آموزش پیش دبستانی
بایستی حق همه کودکان شمرده شود
یکی از متخصصان مطرح پیش دبستانی کشور می گفت در کشور آلمان که بیش از 90 درصد کودکان تحت پوشش مهد کودک ها و کودکستان ها هستند، تحقیقی انجام شده است که نشان می دهد اغلب مجرمین و خطا کاران هرگز آموزشهای پیش دبستانی را دریافت نکرده اند. در کشور ایران فقط 10 درصد کودکان تحت پوشش آموزشهای پیش دبستانی هستند. آموزش در مهد کودک هنوز جای لوکسی تلقی می شود که فقط مادران شاغل کودکان خود را به آنجا بسپارند و البته در اغلب موارد پول زیادی هم پرداخت می کنند. در حالی که مهمترین هدف آموزشهای پیش دبستانی جامعه پذیر کردن کودکان است، آنها قرار نیست در مهد کودک فقط با اعداد و ریاضی آشنا شوند، آنها باید یاد بگیرند چگونه با دیگران ارتباط برقرار کنند، حرفهای خود را بزنند، حرفهای دیگران را بشنوند، در بازیهای جمعی مدیریت و رهبری را بیاموزند، با قواعد اجتماعی آشنا شوند و این تنها فرصت یادگیری مفید و عمیق آنها در نظام آموزشی فعلی است. خود بهتر می دانید که مدارس هرگز به چنین آموزشهایی اهمیت نمی دهند.
در بم قبل از زلزله 16 مهد کودک وجود داشت. پس از این حادثه تعداد مراکز کودک به 54 مرکز افزایش یافت، هدف عمده این مرا کز درمان و آرامش کودکان از طریق بازی، هنر، ... بود.
شاید امروز بیش از هر شهر دیگری در ایران کودکان بم از امکان حضور در مهدهای کودک برخوردارند. اما متأسفانه برخی افراد قدر این موهبت را نمی دانند، اعم از خانواده ها یا مقامات و مسئولین، بنابراین دائماًٌ این مراکز تهدید به بستن می شوند و حمایت مالی کافی از آنها به عمل نمی آید، برخی مدیران مهد های کودک البته به حق نگران آینده شغلی خود هستند.
همانطور که گفته شد بیش از 54 مهد کودک در بم وجود دارد، بعد از زلزله بسیاری از مدیران قدیمی بم با اشتیاق و با تلاش خانوادگی مهد کودکهای خود را گشودند و کودکان را صمیمانه پذیرا شدند. یکی از این مدیران مهد کودک، خانم مژگان بنازاده مدیر مسئول مهد کودک ملائک بوده است. این مهد کودک در حال حاضر 95 کودک را پذیرا می باشد و دارای 6 مربی است. محل استقرار کودکان در کانکس است که هدایای یک NGO ژاپنی و بهزیستی بم می باشد. خانم بنازاده خود دارای لیسانس معارف اسلامی است و اظهار می دارد که در طول یکسال اخیر مربیان او بازآموزی شده اند. وی همچنین از مسئولین درخواست دارد که به فکر اسکان دائم مهدهای کودک باشند، وی با فروتنی از همه دست اندر کاران و سازمان غیر دولتی سپاسگذاری می کند.
مدیر دیگری که با ایشان مصاحبه شد خانم زهره طاهری مدیر مهد کودک حضرت رقیه هستند. ایشان دارای 16 سال سابقه کار هستند و در دو سال اخیر مسئولیت مهد را هم پذیرفته اند. این مهدکودک 79 کودک را پذیرش نموده است. خانم طاهری از همکاری بهزیستی و یونیسف ناراضی است، می گوید غیر از کالای اندکی مانند یخچال، کولر و بخاری آنها چیزی دریافت نکرده اند، حتی تلاش های آنها در کانون مدیران نیز با مشکل مواجه شد. در هر حال ایشان هم امیدوار است همه کینه و حسادت ها را از درون پاک کنیم و در ساخت شهرمان صاحب نظر باشیم.
مصاحبه کننده: غلامرضا پیرامون
تنظیم: گروه گزارش

شهر سالم و استانداردهای آن
زلزله بم، علیرغم رنج جانکاهی که بر مردم تحمیل کرد، در بسیاری این امید اندک را پدید آورد که اکنون شهری خواهیم ساخت که از استانداردهای مناسب جهان امروز بهره مند باشد، به ویژه زمانی که سازمان بهداشت جهانی این شهر را به عنوان یک شهر سالم اعلام نمود، حداقل قدم در مسیر رسیدن به یک شهر سالم تأمین بهداشت محیط آن است.
در پژوهشی که اخیراً توسط سازمان بهداشت جهانی در حال اجراست، با آنکه اغلب پاسخگویان اظهار می دارند که شهرداری زباله های آنها را جمع آوری می کند، اما به دلیل نبود کیسه زباله، اغلب نگهداری و جمع آوری زباله غیربهداشتی است، در بسیاری از موارد زباله در زمین های خالی اطراف محله ها تلنبار می شود و در برخی موارد راه کانال های آب بسته می شود. امروزه جمع آوری بهداشتی زباله و سپس بازیافت مناسب آن از استانداردهای مناسب یک شهر تلقی می شود. امید است شهرداری طرح هایی را که در این جهت در دست اجرا دارد معرفی کند و چگونگی همکاری شهروندان با این طرحها را اعلام نماید.

شهروندان و مشارکت
خبرنامه دفتر هماهنگی اجتماعات محلی شهرستان بم
مدیر مسئول و سردبیر:
دکتر سیامک زند رضوی، جامعه شناس و استادیار دانشگاه شهید باهنر کرمان
آدرس: بم، میدان امام، داخل محوطه شهرداری، روبروی ساختمان اصلی
شماره تماس: 09133414615 - 2222130 (0344)
پست الکترونیک:
Srazavi @ mail.uk. ac.ir
آدرس خبرنامه در اینترنت:
NEWS LETTER OF BAM

0 Comments:

Post a Comment

<< Home